Sosyal Hizmet Mesleği

Bilgiler
Yayınları
Araştırmalar
 


Sosyal Hizmet Alanları

Çocuk
Gençlik
Yaşlılık
Aile
Sosyal Sorunlar
Engeliler
Tıbbi Sosyal Hizmet


Kaynak Bilgiler

Bireysel Gelişim
Sosyoloji
Psikoloji
İnsan Hakları
İletişim Bilgisi

 

 

 

 

 
 



ANA SAYFA

 AİLE MAHKEMELERİ UYGULAMALARI ÜZERİNE

Fulya ÇAY

Sosyal Hizmet Uzmanı
 

 

Aile bireylerini özellikle çocuk ve kadını
ilgilendiren aile hukuku alanına ait uyuşmazlıklar
günümüzde giderek karmaşık ve uzmanlık isteyen bir
kapsama ulaşmıştır. Ailenin ve aile içinde bireyin
korunması amacıyla sosyal hizmet uzmanı, psikolog,
pedagog destekli aile mahkemelerinin kurulmasının 
günümüz Türkiye’sinde ihtiyaç haline gelmesiyle
kurulan
Aile mahkemelerinde; ailenin korunmasına yönelik
koruyucu, önleyici ve eğitici bir görev
üstlenilmiştir. 

Mahkemelerde görevlendirilecek olan sosyal hizmet
uzmanları, psikolog ve pedagoglar yargı kararından
önce ailelerin sorunlarını gidermeye, evlilik
birliğinden doğan yükümlülükleri konusunda eşleri
uyararak gerektiğinde uzlaştırmaya, aile bireylerinin
mali yükümlülüklerini yerine getirmeye ilişkin
önlemleri almaya, çocukların mallarının yönetimi ve
korunmasına ilişkin düzenlemeler yapmaya
çalışacaklardır. 

Böylece aile mahkemeleri yargılama görevinin yanı sıra
toplumun temel taşı olan ailenin korunmasına yönelik
koruyucu, önleyici ve eğitici sosyal önlemler
alınmasını da görevlendirilen uzmanların bilimsel
yaklaşım ve araştırmalarının katkısı ile
sağlayacaktır.

Aileler yada kişiler ile yapılan görüşmelerin en
önemli noktası, mahkeme ortamının dışında, insanların
yaşam koşullarını görmek ve gözlemlemek, ailenin
kurulma özgeçmişinden, yaşadıkları dönemsel sorunlara
değin öykü anlama ve dinleme sorumluluğu taşımaktadır.


Gözlem, etkileşim ve teşvik etme rolleri aile
görüşmelerinde önemli sorumluluklardandır. 

Görüşme süreci içinde uzmanın profesyonel çabası
ailenin ve kişilerin problem çözme kapasitesini
artırmaya ve güçlerini ortaya çıkarmaya yöneliktir.

Aile mahkemeleri kurulduğunda, yargı çevresi
içerisindeki görev alanına giren ve henüz
sonuçlanmamış davaların bu mahkemelere devredilmesi
koruyucu ve önleyici çalışmaları yapmak konusunda
uzmanların işini zorlaştırmaktadır.

Aile mahkemelerinde açılacak yeni davalarda, bu
sorunlar yaşanmayarak uzmanların, sorunların sulh
yoluyla çözümüne yönelik çalışmalarını artıracaktır. 

Krizlerden haberdar olmak önleyici etkinlikler alma
bağlamında yardımcı olur.

Örneğin boşanmalarda öncelikle eşlerle varsa ve gerek
görülürse çocuklarla görüşülerek edinilen bilgilerle
hazırladıkları raporlarla uzmanlar, hakimin karar
verme sürecini hızlandırmayı ve görüş bildirmeyi
hedeflemektedir. 


AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA
USULLERİNE DAİR KANUN
KanunNo:4787 

Kabul Tarihi : 9.1.2003 
Amaç ve kapsam
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, aile mahkemelerinin
kuruluş, görev ve yargılama usullerini düzenlemektir.
Bu Kanun, aile hukukundan doğan dava ve işleri görmek
üzere kurulan aile mahkemelerine dair hükümleri
kapsar.
Aile mahkemelerinin kuruluşu
MADDE 2. - Aile mahkemeleri, Adalet Bakanlığınca
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü
alınarak her ilde ve merkez nüfusu yüzbinin üzerindeki
her ilçede, tek hâkimli ve asliye mahkemesi
derecesinde olmak üzere kurulur. Aile mahkemelerinin
yargı çevresi, kurulduğu il ve ilçenin mülkî
sınırlarıyla belirlenir. Ancak yargı çevresi, Adalet
Bakanlığının teklifi üzerine Hâkimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca değiştirilebilir.
Gerektiğinde birinci fıkradaki usule göre bir yerdeki
aile mahkemesinin birden çok dairesi kurulabilir. Bu
durumda daireler numaralandırılır.Aile mahkemesi
kurulamayan yerlerde bu Kanun kapsamına giren dava ve
işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca
belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesince bakılır.
Aile mahkemelerinde bir yazı işleri müdürü ile yeteri
kadar personel bulunur.
Aile mahkemeleri hâkimlerinin nitelikleri ve
atanmaları
MADDE 3. - Aile mahkemelerine, atanacakları bölgeye
veya bir alt bölgeye hak kazanmış, adlî yargıda
görevli, evli ve çocuk sahibi, otuz yaşını doldurmuş
ve tercihan aile hukuku alanında lisansüstü eğitim
yapmış olan hâkimler arasından Hâkimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca atama yapılır.
Aile mahkemelerinin görevleri
MADDE 4. - Aile mahkemeleri, aşağıdaki dava ve işleri
görürler:
1. 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî
Kanununun İkinci Kitabı ile 3.12.2001 tarihli ve 4722
sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama
Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava
ve işler,
2. 20.5.1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası
Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile
hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma
ve tenfizi,
3. Kanunlarla verilen diğer görevler. 
Aile mahkemeleri bünyesinde bulunan uzmanlar
MADDE 5. - Her aile mahkemesine,
1. Davanın esasına girilmeden önce veya davanın
görülmesi sırasında, mahkemece istenen konular
hakkında taraflar arasındaki uyuşmazlık nedenlerine
ilişkin araştırma ve inceleme yapmak ve sonucunu
bildirmek,
2. Mahkemenin gerekli gördüğü hallerde duruşmada hazır
bulunmak, istenilen konularla ilgili çalışmalar yapmak
ve görüş bildirmek,
3. Mahkemece verilecek diğer görevleri yapmak, 
Üzere Adalet Bakanlığınca, tercihan; evli ve çocuk
sahibi, otuz yaşını doldurmuş ve aile sorunları
alanında lisansüstü eğitim yapmış olanlar arasından,
birer psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı atanır.
Bu görevlilerin bulunmaması, iş durumlarının müsait
olmaması veya görevin bunlar tarafından yapılmasında
hukukî veya fiilî herhangi bir engel bulunması ya da
başka bir uzmanlık dalına ihtiyaç duyulması
hallerinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında
çalışanlar veya serbest meslek icra edenlerden
yararlanılır.
Bu uzmanlar, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk
Usulü Muhakemeleri Kanununda düzenlenen hâkimin reddi
sebeplerine göre reddolunabilir.
Koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler
MADDE 6. - Aile mahkemesi, diğer kanunlardaki hükümler
saklı kalmak üzere görev alanına giren konularda:
1. Yetişkinler hakkında;
a) Evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri konusunda
eşleri uyararak, gerektiğinde uzlaştırmaya, 
b) Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik
birliğinden doğan malî yükümlülüklerin yerine
getirilmesine ilişkin gerekli önlemleri almaya,
c) Resmî veya özel sağlık veya sosyal hizmet
kurumlarına, huzur evlerine veya benzeri yerlere
yerleştirmeye,
d) Bir meslek edinme kursuna veya uygun görülecek bir
eğitim kurumuna vermeye,
2. Küçükler hakkında;
a) Bakım ve gözetime yönelik nafaka yükümlülüğü
konusunda gerekli önlemleri almaya,
b) Bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunan
veya manen terk edilmiş halde kalan küçüğü, ana ve
babadan alarak bir aile yanına veya resmî ya da özel
sağlık kurumuna veya eğitimi güç çocuklara mahsus
kuruma yerleştirmeye, 
c) Çocuk mallarının yönetimi ve korunmasına ilişkin
önlemleri almaya, 
d) Genel ve katma bütçeli daireler, mahallî idareler,
kamu iktisadî teşebbüsleri ve bankalar tarafından
kurulmuş teşekkül, müessese veya işletmelere veya
benzeri işyerlerine yahut meslek sahibi birinin yanına
yerleştirmeye,
Karar verebilir.
Aile mahkemesince verilen bu kararların takip ve
yerine getirilmesinde 5 inci maddeye göre atanan
uzmanlardan biri veya birkaçı görevlendirilebilir. Bu
kararlara uyulmaması halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun 113/A maddesi uygulanır.
Usul hükümleri
MADDE 7. - Aile mahkemeleri, önlerine gelen dava ve
işlerin özelliklerine göre, esasa girmeden önce, aile
içindeki karşılıklı sevgi, saygı ve hoşgörünün
korunması bakımından eşlerin ve çocukların karşı
karşıya oldukları sorunları tespit ederek bunların
sulh yoluyla çözümünü, gerektiğinde uzmanlardan da
yararlanarak teşvik eder. Sulh sağlanamadığı takdirde
yargılamaya devam olunarak esas hakkında karar
verilir.
Bu Kanunun uygulamasında, vesayet makamı olarak aile
mahkemesince verilen kararlara karşı, Türk Medenî
Kanununun 397 nci maddesinde belirtilen denetim makamı
görevi, varsa bir sonraki numaralı aile mahkemesince,
yoksa o yerdeki asliye hukuk mahkemesince, asliye
mahkemesi derecesinde başka mahkeme yoksa en yakın
yerdeki aile mahkemesi veya 2 nci maddenin ikinci
fıkrasına göre görevlendirilen Asliye Hukuk
Mahkemesince yerine getirilir.
Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu
Kanunda hüküm bulunmayan konularda Türk Medenî
Kanununun aile hukukuna ilişkin usul hükümleri ile
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.
Kadrolar
MADDE 8. - Adalet Bakanlığı taşra teşkilâtında
kullanılmak üzere ekli (1) ve (2) sayılı listede yer
alan kadrolar ihdas edilerek 13.12.1983 tarihli ve 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) ve (II)
sayılı cetvelin ilgili bölümlerine eklenmiştir.
Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 9. – 1) 14.1.1998 tarihli ve 4320 sayılı Ailenin
Korunmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasındaki “Sulh Hâkimi” ibaresi “Aile Mahkemesi
Hâkimi” olarak değiştirilmiştir.
2) 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 8 inci maddesinin (II) numaralı
bendinin (4) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, (5) numaralı alt bendi yürürlükten
kaldırılmış ve mevcut (6) numaralı alt bendi (5)
numaralı alt bent olarak teselsül ettirilmiştir. 
4. Borçlar Kanununun 91, 92 nci maddelerinde mahkeme
veya hâkime verilen işleri,
GEÇİCİ MADDE 1. - Aile mahkemesi kurulan yerlerde bu
mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresi
içerisinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava
ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemesine
devredilir. 
Yürürlük
MADDE 10. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

 



Editörler




Google
 

 


 


KURUMSAL VE BİREYSEL İŞ İLANLARI

 


 

SOSYAL MEDYA




 

 

Yasal Uyarı , Gizlilik Beyanı ve Künye

sosyalhizmetuzmani.org © Bütün hakları saklıdır.