Ana Sayfa||Araştırmalar ||Editör ||Site  Haritası|  

ENGLISH |DEUTSCHE 

Sosyal Hizmet Mesleği
Mesleki Bilgiler
SHU Yazıları
SHU Yayınları
SHU Araştırmaları
SHU İsim Listesi
Sosyal Hizmet Alanları
Çocuk Refahı
Gençlik Alanı
Yaşlılık ve Sorunları
Aile Sorunları
Sosyal Sorunlar
Engeliler ve Sorunları
Tıbbi Sosyal Hizmet

İş İlanları

Kurum İlanları
Elaman İlanları
İş İlanı Verme
Bireysel Gelişim
Bireysel Gelişim
NLP
Toplam Kalite
Beden Dili
İletişim Bilgisi
Halkla İlişkiler
Ana-Baba Okulu
Sosyal Bilimler
Sosyoloji
Psikoloji
Sosyal Siyaset
Sosyal Siyaset Bilgileri
Kitap - Sanat
Kültür/Sanat
Kitap Tanıtımı
İnsan Hakları
İnsan hakları Bilgileri

 

  Hızlı Erişim
 

Google
Web sosyalhizmetuzmani.org

CEZA İNFAZINDA İNSANCIL BİR YAKLAŞIM
‘DENETİMLİ SERBESTLİK’

Mehmet Can Özkaya
Sosyal Çalışmacı


Denetimli serbestlik, batıdaki adıyla probation, suçluyu toplum içerisinde tutarak, ona bazı sorumluluklar ya da şartlar yüklemek suretiyle, topluma yeniden kazandırmayı amaç edinen hizmettir.
Adalet Bakanlığı’nın ülkemizin içinde bulunduğu Avrupa Birliği üyelik süreci çalışmaları çerçevesinde hayata geçirdiği Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ‘Suçluluk’ alanında bir sosyal hizmet kurumu olarak çalışmalarına, kanunun 15.07.2005 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmesiyle başlamıştır.
Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri çoğunlukla mahkemenin suçlu hakkında hapis dışı bir” tedbire” hükmetmesiyle birlikte devreye girmektedir.
Avrupa Konseyi terminolojisinde ‘tedbirler’ işlendiği iddia edilen bir suç nedeniyle önceden hükmedilen ya da bir ceza mahkumiyetinin yerine verilerek özgürlükten yoksun bırakma cezasının cezaevi dışında çektirilmesi yollarına ilişkin olarak verilen karar biçimleridir.
5402 sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ve Koruma Kurulları Kanununa göre denetimli serbestlik ve yardım hizmetleri merkezde; Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir daire başkanlığı ve taşrada buna bağlı 133 denetimli serbestlik ve yardım şube müdürlüğü olarak teşkilatlanmıştır

Kanuna göre, Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezlerinin görevleri, gerek hapis dışı ceza ve tedbirlere mahkûm edilen kişilere gerekse şartla tahliye edilen ya da cezası tecil edilen kişilere, topluma uyumları için gerekli psiko-sosyal yardımı yapmak, onları toplum içerisinde denetleyerek haklarında hükmedilen ceza veya tedbirin infazını sağlamak, suçluya ve suç mağduruna yardım etmek, suçlular hakkında sosyal araştırma raporları yazarak adlî mercilere vermek ve tahliye sonrasında hükümlülere iş ve çalışma imkanları sağlamak ve kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Sistemin danışma organı olan Danışma Kurulunun görevi, denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerinin etkin, verimli ve ilgili tüm sektörler arasında iyi bir eşgüdüm içerisinde yürütülmesini sağlamaktır. Kurula Adalet Bakanlığı müsteşarı başkanlık eder.

Taşra teşkilatında bulunan Koruma Kurulu, çeşitli kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşmaktadır. Koruma kurullarının görevi, suçlunun rehabilitasyonuna, bir iş sahibi olmasına, toplumla tekrar bütünleşmesine ve suçtan zarar gören kişilere suç nedeniyle uğradıkları sosyal ve ekonomik sorunların çözümüne yardım sağlamak, çocuk ve genç hükümlülerin öğrenimlerine devam etmelerini sağlamaktır.

Ülkemizde giderek artan bir sosyal sorun olan ‘Suçluluk’ alanında yeni bir hizmet yöntemi olarak algılanabilecek Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri, BM İnsan Hakları Sözleşmesine uygun bir şekilde suça karışmış olan bireylerin topluma yeniden kazandırılabilmeleri amacını taşır. 15.07.2005 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanunu ‘infaz’ anlayışına daha insancıl bir bakış açısı getirmiş ve çocuk, genç ve yetişkin suçluların cezalarını toplum içerisinde, topluma faydalı hizmetlerde bulunarak çekmelerine yardımcı olmaya başlamıştır.

Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezlerinin bünyesinde, hakkında Denetim Tedbiri olan kişilerle birebir ilişki içerisinde olan, kişinin psikososyal ve ekonomik yapısına uygun şekilde bir Denetim Planı hazırlayan (yani çeşitli sosyal sorumluluklar yükleyen, eğitimine devam etmesini sağlayan, bir meslek edinmesini sağlamak için çeşitli kurumlarla iş birliği yapan ya da tedavi olmasına yardımcı olan) bir uzman personel kadrosu bulunmaktadır. Bu kadro; Sosyal Çalışmacı, Psikolog, Sosyolog ve Öğretmen olarak Adalet Bakanlığı tarafından istihdam edilmiş meslek elemanlarıdır. Ayrı meslek elemanları olmalarına rağmen merkezlerde aynı görevi yapan bu kadro, kişi hakkında verilen denetim tedbiri süresinin sonuna kadar periyodik olarak kişi ile görüşmeler yapar ve kişinin yaş grubuna uygun olarak belli süreler içerisinde mahkemesine ‘Denetim Raporu’ aracılığıyla bilgi verir.
Hakkında ‘Denetim Tedbiri’ alınan kişinin mahkeme tarafından ‘Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi’ sevk edilmesiyle birlikte başlayan hizmet aşağıdaki aşamalarda verilir:
• Kişi, Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürü tarafından uzman bir personele sevk edilir.
• Uzman personele sevk edilen kişi hakkında bir ‘Değerlendirme Formu’ düzenlenerek kişinin sosyodemografik ve psikolojik durumu hakkında bilgi elde edilir.
• Değerlendirme Formu doldurulan kişiye en fazla 10 gün içerisinde, içeriği uzman personel tarafından belirlenen bir ‘Denetim Planı’ oluşturulur. Bu Denetim Planında, kişi hakkında Değerlendirme Formu neticesinde elde edilen bilgiler ışığında, eğitimine devam etmesi, psikososyal destek alması, ücretsiz olarak herhangi bir yerde topluma faydalı bir işte çalışması, uyuşturucu bağımlısı ise tedavisine devam etmesi gibi tedbirler yer alır. Kişi ile birlikte hazırlanan bu Denetim Planı üzerinde kişinin söz hakkı vardır ve fakat kişi Denetim Planını kabul ettiği andan itibaren bu plana uymakla yükümlü olması durumu söz konusudur.
• Hakkında Denetim Planı oluşturulan kişi çocuk yaşta ise Denetim Planına uyup uymadığı ve kişide görülen gelişmeler ayda 1, yetişkin ise 3 ayda 1 mahkemesine Denetim Raporu ile bildirilir.
• Denetim Tedbiri süresi sona ermiş olan kişinin dosyası kapatılarak mahkemesine gönderilir ve mahkeme tarafından hükmü sonlandırılır.

Sonuç olarak, bir sosyal hizmet kurumu olan bu yeni birimin görevlerini siz meslektaşlarımla paylaşmak istedim. Sevgilerimle…

Mehmet Can Özkaya
Sosyal Çalışmacı