PSİKOLOJİ

ENGELLÎ ÇOCUĞA SAHİP
AİLELERİN YAŞADIKLARI DUYGULAR

 Mehmet Emin ASLAN Psikolog
alanemin@hotmail.com

Ana Sayfa
 
Aile Sorunları
Çocuk Refahı
Engelli
Gençlik
Sosyal Sorunlar
Tıbbi Sosyal Hizmet
Yaşlılık

Mesleki Bilgiler

SHU Araştırmaları
SHU İsim Listesi
SHU Yayınları
İnsan Hakları
Sosyal Siyaset
Sosyoloji
Söyleşiler
Psikoloji
 

 

 


Duygulardan bazιlarι :

Engeli görmezden gelme, kabul etmeme, Acı ve Depresyon,
Hayal kırıklığı, Çelişki, Ümitsizlik, Engelin derecesini reddetme, Tedaviyi, Eğitimi reddetme, Kendisini suçlama, Eşini ve/veya akrabalarını suçlama, Kendisine kızma, Diğerlerine kızma (engelli çocuğa, eşine ya da diğer çocuklarına kızgınlığa yansıtma), Utanç ve sıkıntı, Çocuğunu diğer kişilerden ve çevresinden saklama, Çocuğundaki engeli kendisinde görüp kendisine olan
saygısını kaybetme, Başkalarının güçlü ve zayıf yanlarının olduğunu kabul etmeme, Çocuğunun durumunu kabullenmekte zorlanma v.b… Engelli Ailelerin beklenti ve isteklerini sıralayan duygularιndan sadece bazιlarinι kapasamakta’dir. Bu duygu ve düșüncelerin engel süreci içinde yapιlagelen Rehabilite çalișmalarι ile minimize edilmesi hiç șüphesiz koordineli bir çalιșma ile mümkün olabileceǧi tartιșmasιz bir olgudur, yeterki Aile engelin varlιǧιnι kabüllensin ve engelin hiç bir surette kalιcι olabileceǧi șüphesi ile yașam mübadelesini perçinleștirmesin, yada yașam umudunu yitirmesin. Nitekim Engelin maalesef, sadece engelli insana ait salt bir olgu deǧil, nihayetinde evrende yașayan Hümen varlιk dahil, diǧer bütün canlιlar için yașamιn dayattιǧι bir olgu olduǧu bilincine kanaat getirmeleri olmalιdιr diye düșünmek gerekir. Bu konseptin geriziona tekabülünün saǧlanmasι ise sadece ve sadece saǧlιklι bir bilinçten geçtiǧine inanmak gerekir.

GÖRÜLEN PROBLEM DAVRANIŞLARA ÖZGÜ BAZI YÖNTEMLER :

Engelli ya da normal gelişim gösteren çocuğa sahip olan anne babalar çocuklarına bir şey öğretirken ya da davranışlarını kontrol ederken sorunlar yaşarlar ve bu konuda yardıma gereksinim duyarlar. Bu sorunlarla baş etme yolları öğretilirse çocuklarının eğitiminde ortaya çıkabilecek sorunları önleme ve ortaya çıktığında da çözme becerilerine sahip olabilirler. Bu nedenle çocuğun eğitiminin yanı sıra, anne-babanın da desteğe ihtiyacı vardır. Bu destek ilgili kurum ve uzman kişilerden talep edilebilir.

Zihinsel engelli çocuklarda sık görülebilen problemli davranışlarla baş etmek için ilk olarak davranışın açık net bir şekilde herkesin anlayacağı dilde ifade edilmesi gerekir. Böylece zihinsel engelli çocukların öğretmenlerinden ve uzmanlardan uygun yardımlar alabilirsiniz.

Bilinmesi gereken Sorular :

• Çocuğunuz bu davranışı yaparak kendisine ve başkalarına zarar veriyor mu?

• Çocuğunuzun bu davranışı çok sık şiddetli ya da uzun sürüyor mu?

• Çocuğunuz bu davranışı yaptığında çevresindeki kişilerin garipsemelerine, ondan uzaklaşmalarına ya da etkileşime girmemelerine neden oluyor mu?

• Çocuğunuzun bu davranışı yapması onun kardeşinin ya da arkadaşlarının öğrenmesini olumsuz şekilde etkiliyor mu?


Çocuğun bir davranışı yaptıktan hemen sonra hoşuna giden durumlarla karşılaşması davranışı artırırken hoşuna gitmeyen durumlarla karşılaşması da davranışı azaltır. Çocuğunuzun bir davranışını artırmak ya da azaltmak için gösterdiğiniz tepkilerin farkına varmanız son derece önemlidir. Bu olayların farkına vararak çocuğunuzun davranışlarını değiştirebilirsiniz. Görüldüğü gibi davranışlar belli amaçlarla yapılır ve çocukların davranışları davranışın sonucunda verilen tepkiler ve elde ettiklerine göre azalır ya da artar. Her davranış bir amaç için yapılır ve sonucunda bir şey elde edilir. Eğer biz çocuğun yaptığı davranış sonucunda neyi elde ettiğini anlarsak o davranışı değiştirebiliriz.

Genel olarak davranışlar :


1. İlgi isteme ve dikkat çekme isteği,


2. Kaçma/kaçınma,


3. İstediği bir etkinliği nesneyi elde etme,


4. Duyumsal davranışlar…


Çocuğunuzun ortama ortamda bulunan kişilere yapılan etkinliğe göre yapmasını istediğiniz davranış/davranışları o ortama girmeden önce çocuğunuza ifade edin .

Bunlari yaparken;

• Çocuğunuzun sizi dinlediğinden emin olun; Gözlerinin içine bakın ve sessiz beklemesini sağlayın,

• Yapmasını istediğiniz davranışın/davranışların neler olduğunu açıkça ve olumlu ifadeler kullanarak söyleyin,

• Kararlı bir ses tonu kullanarak ne yapması gerektiğini ifade edin,


• Bu davranışı yaptığında ne kazanabileceğini açıklayın,


• Yaptığı davranışın ne olduğunu açıkça ifade ederek,

• Gözlerine bakarak,

• Coşkulu ve abartılı bir ses tonu ile konuşarak önceden belirlediğiniz sevdiği şeyle, oyuncak, etkinlik yiyecek övgü dolu sözcükler ile ödüllendirin,

. Çocuğunuz kendisine ve çevresine zarar verdiğinde gözlerine bakmadan ve konuşmadan yaptığı davranışı durdurun,

. Eğer istediği şeyi kendi çabasıyla elde etmişse hiçbir şey söylemeden ve bakmadan elinden alınız,

. Çocuğunuzun kaçınmak için gösterdiği davranışa son verdiği ya da azalttığı bir anda ağlamayı masaya vurmayı bıraktığında ya da şiddetini azalttığında yapmasını istediğiniz işi tekrar ifade edin ve istediğiniz işin en azından bir kısmını tamamlamasını sağlayın ve ödüllendirin,

. Uygun davrandığı anda onu ödüllendirin ve uygun davranış gösterirken farklı bir etkinliğe yönlendirin.

ÇOCUĞA BECERÎ KAZANDIRMADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BAZI NOKTALAR :

Her beceri yapılırken belli bir sırada birbirini izleyen basamaklarla yapılır. Çocuğunuz o beceri içindeki bazı basamakları sizin çok küçük yardımınızla yapabilirken bazı basamaklarda daha fazla yardıma gereksinim duyabilir. Bunu düşünerek çocuğunuza sadece gereken yerde gereken şekilde yardım edebilir ve onu beceriyi yardımsız olarak yapabilir hale getirebilirsiniz.

Unutulmamasi gerekenler:

• Çocuğunuza bir beceriyi öğretirken neden o beceriyi öğrenmesi gerektiğini açıklamaya çalışın,

• Öğreteceğiniz beceriyi basamaklara ayırın,

• Çocuğunuzla çalışırken annesi babası olduğunuzu unutmadan iletişim kurun,

• Onu yaptığı her basamakta sözel olarak başını okşayarak ödüllendirin. Örneğin “oğlum/kızım; aferin kıyafetlerini çok güzel katlamışsın” gibi…

• Çocuğunuzun öğretmeni olmadığınızı sadece öğrenmelerine destek olduğunuzu unutmayın. Onunla çalışırken her zaman güler yüzlü olun, doğal ortamda o beceriye yönelik çalışın. Örneğin giyinme becerisi konusunda çalışmak için; sabah giyinirken akşam yatmaya hazırlanırken ya da gezmeye giderken yapılan giyinme-soyunma zamanlarını değerlendirebilirsiniz,

• Çocuğunuzun gelişim düzeyini dikkate alarak yapabileceği beceriler konusunda üst düzeyde başarı bekleyin,

• Bir kez yapılan bir çalışma sonucu çocuğunuzun bir beceriyi hemen öğrenmesini beklemeyin. Beceriyi değişik zamanlarda tekrar tekrar çalışın ve her çalışmada yardımlarınızı azaltın. Böylece bir süre sonra sizin yardımınıza gerek olmadan egzersizi kendisi yapar hale gelecektir.
 

 

 BİZE YAZIN
     Sosyal Hizmet Uzmanı Web Sitesi
     E-Posta : sosyalhizmetuzmanlari@gmail.com

   

© Copyright 2011
www.sosyalhizmetuzmani.org