Sosyal Hizmet Mesleği

Bilgiler
Yayınları
Araştırmalar
 


Sosyal Hizmet Alanları

Çocuk
Gençlik
Yaşlılık
Aile
Sosyal Sorunlar
Engeliler
Tıbbi Sosyal Hizmet


Kaynak Bilgiler

Bireysel Gelişim
Sosyoloji
Psikoloji
İnsan Hakları
İletişim Bilgisi

 

 

 

 

 
 


ANA SAYFA

ETKİLİ İLETİŞİME YÖNELİK BAZI YAKLAŞIMLAR

Ramazan  ALTUNÖZ

Sosyal Hizmet Uzmanı
 

 

İletişim hayatı dinamik kılan etmenlerin başında gelir. Hele etkili iletişim söz konusu olunca bu söylem iyice pekişir. Her insan duygu, düşünce ve isteklerini karşı tarafa aktarırken etkili olmak ister. Bunu iletişim diliyle söylersek her kaynak hedefte kuvvetli bir etki yaratmak ister. Bu önerme insanlar için genel bir hedeftir. Fakat hayatın telaşlı, heyecanlı bazen de sıkıcı koşuşturmasında birçok insan karşı tarafa vermek istediği mesajı bir türlü veremez. Arkadaş, eş, kardeş, yoldaş gibi değişik boyutlarla birbirlerine çok yakın olan insanların bile birbirlerine duygu, düşünce, ihtiyaç ve isteklerini aktarırken bir türlü tam istedikleri gibi aktaramadıklarını görülmektedir. Bu yüzden her gün toplumda bir sürü tartışma, kavga, ayrılma, boşanma, hatta bazen ölüme varan şiddet kullanımlarını da tanık olunmaktayız.
Bir mesajı karşı tarafa istendik biçimde aktarabilmek ve karşı tarafta istendik etkiyi yaratabilmek etkili iletişimin ta kendisidir. Etkili iletişim hayatı daha zevkli, daha başarılı, daha çekilir kılmanın yapı taşlarından biridir. O zaman hayatımızı bu kadar etkileyen iletişime yönelik bazı yaklaşımları anlamaya çalışalım.
Etkin iletişime yönelik yaklaşımların başında zamanlama gelir. Her şeyin bir zamanı ve ölçüsü vardır. Bir yemeği iki dakikada pişirmeye kalkışırsanız pişmez çiğ kalır. Yine tam aksine gerekli zamandan fazla olarak birkaç saat pişirmeye kalkışırsanız yanar kömür olur. Aynı durum iletişim içinde geçerlidir. Söyleyeceğimiz sözleri gereğinden fazla uzatır veya kısaltırsak karşı taraf bizi eksik, yanlış veya farklı anlayabilir. Mesajlar kısa öz ve anlamlı olmalıdır. Gereksiz abartılardan ve gereksiz kısaltmalardan kaçınmakta fayda vardır.
İletişimde uygun zaman çok önemlidir. Hem kaynağın hem de alıcının bir şeyleri paylaşmaya hazır olması gerekir. Taraflardan biri bir şey paylaşmak istediğinde karşı taraf umarsız, ilgisiz veya daha önemli işle meşgul ise beklenen etki gerçekleşmeyebilir.
Bir mesaj öfke, sinir, heyecan, korku ve ya aşırı sevinç gibi duyguların etkisi altında olunan bir zamanda paylaşılmak istenirse zayıf kalır veya hiç anlaşılmayabilir. Kavga eden iki insanın kavga anında birbirinden ne istediğini anlaması oldukça zordur. Bu tip durumlarda birbirlerinden ne istediklerini anlamak bir yana ancak ve ancak tehditler, hakaretler ve olumsuz duygular akılda kalır. Bunun için her iki tarafında kendini iyi hissettiği olumlu bir zamanda paylaşımın daha etkili olması beklenir.
Duygu düşünce ve istekler belirli bir zaman aralığında paylaşılmalıdır. Zamanında verilmeyen tepkiler kuşku ve güvensizlik yaratabilir. Hatta bazı durumları yaşamak ve paylaşmak için geç kalınabilir. Bu yüzdende mesaj anlamını yitirebilir. Olumlu ve etkili bir iletişim için duygu ve düşünceleri belirli bir zaman aralığında ifade etmek daha anlamlı olur.
Bir mesajın karşı tarafa nasıl aktarıldığı en az zamanlaması kadar önemlidir. Hatta kimilerine göre tarz yaklaşımı zamanlamadan daha önemlidir. İnsanların aktarmak istedikleri mesajları nasıl aktardıkları sonucu yakından ilgilendirir. Bir mesajın karmaşık veya anlaşılır olması, yumuşak veya sert olması, uzun veya kısa olması, duygusal veya düşünsel olması, akıcı veya sıkıcı olması etkisinin yönünü çizer. Bunun için karşı tarafı da düşünerek olumsuz durumlar doğurabilecek üsluplardan kaçınmakta olabildiğince fayda vardır.
Emir verir gibi, önemsemez gibi, aşırı önemser gibi, küçümser gibi, suçlar gibi, kavga eder gibi karşı tarafa davranmak istenen etkiyi farklı bir yöne çekebilir. Etki tepkiyi doğurur. Nasıl bir tarzla yaklaşırsanız ona göre bir tepkiyle karşılaşabilirsiniz. Karşı tarafta savunma, kaçış, saldırı, belirsizlik vb olumsuz durum yaratabilecek mesajlardan kaçınmak gerekir. Hassas olmak, gerekçe bildirmek ve olumlu bir dil kullanmak, anlaşılır ve yalın olmak bir tarz olarak etkili iletişim için vazgeçilmez unsurlardır.
Kimi insanlar amaçlarını gerçekleştirebilecekleri her yolu bir iletişim biçimi olarak görürler. Bu yaklaşım belli durumlara göre olumlu belli durumlarda da olumsuz bir hal alabilir. Şekilden şekle girebilen sık ve zıt değişim süreçleri olabildiği gibi tutarlı düzenli değişimlerde söz konusu olabilir. Kişi Makyevelist bir tarz içinde amaca götüren her yol mubahtır felsefesinde olursa ilişkiler zedelenebilir. Burada kişi en azından bir defa amaca ulaşma potansiyeline sahiptir. Fakat amaca ulaşma yolunda kullanılan kişiler manipülasyonu fark ederse aradaki güven kaybolur ve bundan sonra süreç etkisiz bir iletişime doğru kayar. Tam tersine kişi gerçekten amaca uygun, tutarlı ve sahici bir değişim içinde olursa iletişimin etkinlik süresi ve niteliği de olumlu yönde gelişir. İlişkilerde bilinçli bir esneklik çoğu zaman etkili bir iletişimi güçlü kılar.
İnsanlar bazen belli durumlar karşısında kendi alışılagelmiş davranış kalıplarının dışına çıkarak farklı davranışlar sergileyebilirler. Genelde çok sakin olan bir insanı çok sinirli veya genelde öfkeli olan bir insanı gayet soğukkanlı görebilmemiz mümkündür. Biz şaşırıpta neden böyle davrandıklarını soracak olursak; durumun öyle gerektiğini söyleyebilirler. Çıkarlarını koruyabilmek veya fırsatları değerlendirebilmek adına insanlar duruma göre bir davranış ve iletişim şekli geliştirebilirler.
Karşıdaki kişinin özelliklerine göre, zamana göre, ekonomik, sosyal ve psikolojik durumlara göre o ana özgün davranışlar geliştirilebilirse iletişim daha etkili olabilir. Kişiler sürekli standart bir davranış kalıbı içinde olurlarsa bazı durumlarda zorlanabilirler. İlişkiler tekdüze olabilir ve tıkanabilir. Bu yaklaşımda da empati kurma ve duruma göre bilinçli bir esneklik iletişimi daha güçlü yapabilir.
Sonuç olarak insanlar bütün bu yaklaşımları bir birbiriyle ilişkili dinamik bir süreç şeklinde de görebilirler. İnsan duygu, düşünce, ihtiyaç ve isteklerini karşı tarafa doğru zamanda, doğru yerde, amaca uygun bir tarzda ve uygun bir durumda aktarabilmesi mümkündür. Bunun için esneklik, empati, aktiflik, saygı, paylaşım, sabır, dinleme, güven, girişim gibi ilkeler yardımcı olur. Etkin iletişim sadece bir yaklaşımı benimseme yoluyla değil bütün bu yaklaşımları bütünsel bir sistem dahilinde kullanabilme yeteneğine göre değişiklik gösterir ve şekil kazanır.

 

 



Editörler




Google
 

 


 


KURUMSAL VE BİREYSEL İŞ İLANLARI

 


 

SOSYAL MEDYA




 

 

Yasal Uyarı , Gizlilik Beyanı ve Künye

sosyalhizmetuzmani.org © Bütün hakları saklıdır.