Ana Sayfa||Araştırmalar ||Editör ||Site  Haritası|  

ENGLISH 

Sosyal Hizmet Mesleği
Mesleki Bilgiler
SHU Yazıları
SHU Yayınları
SHU Araştırmaları
SHU İsim Listesi
Sosyal Hizmet Alanları
Çocuk Refahı
Gençlik Alanı
Yaşlılık ve Sorunları
Aile Sorunları
Sosyal Sorunlar
Engeliler ve Sorunları
Tıbbi Sosyal Hizmet

İş İlanları

Kurum İlanları
Elaman İlanları
İş İlanı Verme
Bireysel Gelişim
Bireysel Gelişim
NLP
Toplam Kalite
Beden Dili
İletişim Bilgisi
Halkla İlişkiler
Ana-Baba Okulu
Sosyal Bilimler
Sosyoloji
Psikoloji
Sosyal Siyaset
Sosyal Siyaset Bilgileri
Kitap / Sanat
Kültür/Sanat
Kitap Tanıtımı
İnsan Hakları
İnsan hakları Bilgileri

 

  Hızlı Erişim
 

 

Google
 
Web www.sosyalhizmetuzmani.org

Halkla İlişkilerin özlü bir geçmişi

 Halkla iliskileri siyasal, ekonomik ve kültürel alanlarda yönetici siniflarin, gruplarin ve bireylerin iliski ve iletisim düzenlemesinden geçerek belli amaç ve çikarlari gerçeklestirmek için giristikleri planli etkinlikler olarak tanimladigimizda, halkla iliskiler tarihini iliski ve iletisim kontrolünün bilinçli olarak yapildigi zamanlara geri gideriz. Bilinen ilk halkla iliskiler girisiminden baslayarak alani günümüze kadar özetlemektedir.

 

M. Ö.1800   En eski egitim materyallleri. Eski Sümerlerde çiftçilere nasil tahil üreteceklerini anlatan Çiftlik Bülteni.

M. Ö. 1. yy  Romalilar Vox Populi; Vox Dei (Halkin sesi Tanrinin sesidir) sözünü çikarttilar.

M.S. 15. Yy Gutenberg'in 1446'da hareketli type ile baskiya baslamasindan sonra, çesitli el ilanlari (handbills) ve "broadsides" çesitli amaçlari tesvik etmek için kullanildi.

1623 Papa Gregory XV Inanci tesvik eden koleji kurdu

1641 Harvard College ilk sistemli fon toplama (fund raising) kampanyasini yapti.

1900'ler Firmalar müsterileriyle pozitif iliskileri tesvik için çesitli teknikler kullanmaya basladilar. Örnegin Ford mallarinin promosyonu için (1895) basinda ürün ön-gösterisi (preview) ve araba yarislari (1903) düzenlemeye basladi. Chicago Edison firmasi ilk kez magazine (1903), film (1909) ve tüketici faturalarinin içine konan reklamlar (1912) ("stuffers") kullandi.

1906 Anthracite kömür grevinde Ivy Lee adli birini kömür endüstrisi Halkla iliskiler danismani olarak kiraladi. Böylece endüstrinin çikarlarina hizmet eden halkla iliskiler danismanligi basladi. Lee 1914'de kanli Ludlow katliami adiyla bilinen "Colorado Fuel and Iron" grevinde Amerikanin en büyük soyguncusu olarak nitelenen Rockefeller'in çikarini korumayla danismanlik (ve sömürü ve katliam) isinin gelismesine ve publicity'nin firma çikari dogrultusunda biçimlendirilen gerçeklerin sunulmasina dönüstürülmesine yardim etti. 1

-------------

1 Ludlow katliaminda firmanin kiraladigi askerler ve özel polisler grev yerinde gece çadirlari yakti ve içindekilere ates açti. Sonunda on üç çocuk, iki kadin ve bes erkek öldürüldü (Boyer and Morais, 1965:190). Iste gerçek halkla iliskiler bu. Bize ögretilen halkla iliskiler ise, minareye kilif hazirlama; bu katliami “kizillar tahrik etti” gibi söylemlerle mesrulastirma isidir. Bu isin onur neresinde? Para ve güç onur verir!?.

------------

1916-18 Geroge Creel tarafindan yürütülen, The Committee on Public Information, Amerika'nin Birinci Dünya savasina girmesinde kamunun destegini saglamak için tesvik isini yapti. Filmciler, reklamcilar, halkla iliski uzmanlari, tarihçiler, her alandan sosyal bilimciler ve yazarlar bültenlerle, filmlerle, konusmalarla, köse yazilariyla, posterlerle, kitaplarla, haber hikayeleriyle, bas yazilarla, bir sayfalik elle dagitilan yazilarla, resimlerle savasi pazarlama isine girdiler. Kullanilan ortak mesaja göre bu savas özgür düsünce ve ifade hakki ve demokrasi için Alman otokrasisine ve tiranliga karsi veriliyordu. Bu mesajlar Amerika’yi bombardiman ederken, ayni zamanda Amerika'da yapilanlara birkaç örnek verelim: Kasim 5, 1916'da kereste endüstrisini sendikalastirmaya çalisan bes sendika üyesi özgürce öldürüldüler. Nisan 6, 1917'de sendikalasmaya çalisan 17 petrol isçisi kaçirildi ve agaçlara baglanarak iskence edildi. Haziran 1917'de, Arizona'da 2000 grev yapan isçi silahli adamlar tarafindan toplanip çöle götürülüyor ve bir daha evlerine dönmemeleri tehdidiyle oraya birakildi. Agustos 1, 1917'de önemli bir sendika üyesi kirik ayakla yattigi otelinden alinip bir demiryolu köprüsünden sallandirilarak asildi. Eylül ayinda IWW sendikasinin ofisleri her yerde basildi. Liderleri hapse atildi. Savasa karsi olan basin kapatildi. Kongre bu sirada özellikle baris hakkinda konusanlari susturmak için "sedition act' denen yasayi çikardi (Boyer ve Morais, 1965:196,197,198). 2

----------------

2 Peki bunlarin ve 1917’de yapilan 4450 grevin halkla iliskileri nasil yapildi? “vatan hainligi” suçlamalarindan baslayarak, siz tahmin ederek devam edin.

-----------------

1923 Dünyanin en meshur Halkla iliskilercisi, Edward L. Bernays "Crystalizing Public Opinion" kitabini basti ve "halkla iliskiler danismanligi" kavramini popülerlestirdi. New York Üniversity'de ilk halkla iliskiler dersini ögretti.

1927 Arthur W. Page, firmada politikayi belirlemede söz sahibi olma kosulunu kabul ettirerek, AT & T firmasinda Halkla iliskiler baskani yardimcisi oldu. Halk ile isbirligini ve firma faaliyetlerinin açiga vurulmasinin önemini savunan Page yüzyilin en önde gelen firma yöneticisi oldu.

1929 Edward L. Bernays tarafindan orkestra edilen "Golden Jubile of Light" elektrik lambasinin bulunmasinin 50 yilini kutlama adina yüzyilin dünya çapinda en büyük halkla iliskiler olayini sahneye koydu.

1933 Ilk siyasal kampanya firmasi kuruldu.

1934 Amerikan baskani Roosevelt meshur "ocakbasi sohbetleri" (fireside chats) radyo programindaki kocusmalariyla halkla iliskilerle siyasal sistemin satisinda ve siyasal propagandada önemli bir gelenegi baslatti.

1935 Ilk kez yaygin kamu oyu yoklamasi yapildi

1942 Elmer Davis tarafindan yönetilen ve bildigimiz iletisim kuramcilarinin ve arastirmacilarinin çogunun çalistigi "Office of War Information" (sonradan CIA) Amerikanin Ikinci Dünya savasinda halkin desteginin promosyonunun yapti.

1945 Savas sirasinda "War Advertising Council" olan propaganda kurumu isim degistirerek savas sonrasinda sivil "The Advertising Council"adini aldi ve sözde kamu yararina reklamlar yapmayi üstlendi.

1946 Ilk televizyonda tanitim faaliyetleri basladi.

1953 Amerikanin disinda haber ve kültürel enformasyon dagitmak için The United States Information Agency (USIA) kuruldu. Agency'nin isi her ülkede hakikaten (!) yaygin bir sekilde ülke içinde haber toplayan ve degerlendiren halkla iliskiler biçimindedir. CIA'den formal olarak bagimsiz haber toplama ve iliskiler düzenleme organi.

1965 Ankarada SBF Basin Yayin Yüksek Okulu Kuruldu ve kapitalist endüstriyel yapinin bir yansimasi olarak üç bölüm olusturuldu: Gazetecilik, Radyo-Televizyon ve Halkla Iliskiler. Böylece formal olarak Türkiye'de halkla iliskilerde 1968'de ögrenciler vardi. Bu ögrencilerin bazilari Halkla iliskilerden mezun olduktan sonra Halkla iliskileri (iyi ki) kurumda bir odada oturan ve afisler hazirlayip reklam yapan ve dert dinleyen ve de bina içinde yön gösteren sanan kimseler tarafindan çalistirildilar. Otuz bes yil sonra (iyi ki) Halkla iliskiler çogunlukla ayni biçimde algilanmaya ve degerlendirilmeye devam etmektedir. Belki de önemli degisim, simdi halkla iliskiler dendiginde güzel kizlar, vücut dili, son moda giysiler, sahte imajlarla firma veya kurum satisini yapmaya çalisan halkla iliskiler firmalari ve etik laflariyla halkla iliskilerin ideolojik temelini biçimlendirmeye çalisan Halkla Iliskiler dernekleri olmasidir.3  1984 ve sonrasi, Türkiye'de hem siyasal hem ekonomik alanlarda danismanlik, reklamcilik ve halkla iliskiler, pazarlama, promosyon faaliyetleri kipirdanmaya ve son yillarda hiz kazanmaya basladi.

--------------

3 Bu var olan yapidan oldukça olagan bir gelisimdir, bu nedenle benim degerlendirmem oldukça negatif olarak nitelenebilir; fakat benim amacim negatif veya pozitif olarak nitelemek degil, sadece nasil ve ne oldugunu açiklamaya çalismaktir.

 

 

 

 


 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.