Ana Sayfa||Araştırmalar ||Editör ||Site  Haritası|  

ENGLISH |DEUTSCHE

Sosyal Hizmet Mesleği
Mesleki Bilgiler
SHU Yayınları
SHU Araştırmaları
SHU İsim Listesi
Sosyal Hizmet Alanları
Çocuk Refahı
Gençlik Alanı
Yaşlılık ve Sorunları
Aile Sorunları
Sosyal Sorunlar
Engeliler ve Sorunları
Tıbbi Sosyal Hizmet

İş İlanları

Kurum İlanları
Eleman İlanları
İş İlanı Verme
Bireysel Gelişim
Bireysel Gelişim
NLP
Toplam Kalite
Beden Dili
İletişim Bilgisi
Halkla İlişkiler
Ana-Baba Okulu
Kaynak Bilgiler
Sosyoloji
Psikoloji
Sosyal Siyaset Bilgileri
Kültür/Sanat
Kitap Tanıtımı
İnsan Hakları Bilgileri

 

 

Google
 
Web www.sosyalhizmetuzmani.org

BEDAVA OYUNLAR
(Bize Has Oyunlar 6)
SHU. İlyas Ali DAŞTAN
Yazarımızın yayınları hakkında görüşlerinizi ve yorumlarınızı
    dastanilyas@gmail.com  ulaştırabilirsiniz.

  Mutlu olmak için bazen küçük şeyler yeterli oluyor. Yeter ki küçük mutluluklara bol gelecek bir yüreğimiz olmasın…

Garip akımının öncüsü Orhan Veli’nin “Bedava” adlı şiirinde nelerin bedava olduğu anlatılır.

Bedava yaşıyoruz, bedava;
Hava bedava, bulut bedava;
Dere tepe bedava;
Yağmur çamur bedava;
Otomobillerin dışı,
Sinemaların kapısı,
Camekânlar bedava;
Peynir ekmek değil ama
Acı su bedava;
Kelle fiyatına hürriyet,
Esirlik bedava;
Bedava yaşıyoruz, bedava.

Maddi durumunuza göre oyuncaklar alıp oyunlar oynayabilirsiniz. Pahalı legolar, yapbozlar, pille çalışan arabalar, raylar üzerinde yürüyen trenler gibi oyuncaklarla oynanan oyunların yanında daha ucuz ve kişisel beceri ile yapılan oyuncaklar ile oynanan oyunlar da vardır. Bu oyuncaklar ile oynanan oyunlara bedava oyunlar diyorum. Bedava oyuncaklar ile oynanan oyunları birilerinden beklemek zorunda kalmazsınız, canınız oynamak istediğinde oyuncakları bulur ya da yaparsınız. Kırıldığı ya da kaybolduğu zaman üzülmezsiniz çünkü maddi değerleri neredeyse yok gibidir.


  

Yurtta ve yuvada oyuncaklara ve oyunlara her daim para verilmez, belki verilecek para olmazdı.

      Yolda gezerken ya da bir inşaat bölgesinden geçerken ele geçen bir çivi ile iki kişilik bir oyun kurabilirsiniz. Bazı yörelerde çakı ile de oynanan çivi oyununda, oyuncu çiviyi belli bir mesafeden yere saplamaya çalışır. Her saplanan çivinin arasındaki mesafe çizilir ve bu yolla en çok şekli oluşturan oyunu kazanır. Killi topraklar çivi oyunu için en ideal zemindir.

      Daha çok kırsal alan oyunu olarak bilinen çelik çomak sokak aralarında ve yurdun arka bahçesinde oynanan oyunlardandır. Bir metre kadar uzun ve yirmi santim kadar kısa iki değnek ile oynanır. Kısa değneği en uzağa atan kazanırdı. Tuncay, çelik çomak oyununda kaybedince hırslanır ve değnekleri parçalayarak rahatlardı.

      Topaç döndükçe, etrafında dönen çocukların mutluluğuna diyecek yoktur. Daha sonra Japon usulü baybilet ( tam olarak böyle mi yazılıyor bilmiyorum) diye enteresan topaçlar piyasaya çıktı. Eli becerikli İsmail çakısı ile tahta parçalarından topaç yapar ve el emeği topaçlarını değişik malzemeler karşılığında takas ederdi. Topaç takasında para yerine, kahvaltıdaki yumurta ya da çay araç olarak kullanılırdı. Trampa yöntemini kullanmamızın sebebi harçlıkların çabuk tüketilerek tedavülden kalkmasıydı.

      İlk uçurtmamı kâğıttan kendim yaptım. Uçurtma imalatında harcadığım büyük boy defter yaprakları ile sanırım bir dönemin matematik ödevlerini yapardım. Kâğıt uçurtma pratiğim arttıkça bu sefer çıtalı uçurtma adını verdiğimiz farklı bir modele soyundum. Çıtalının terazisini tutturmak zordur. Uçurtmanın iyi uçması ve yükseklere çıkıp süzülmesi bu terazinin iyi ayarlanmasına bağlıdır. Övünmek gibi olmasın ama bu gün dahi çıtalı uçurtmayı iyi yaparım.

      Cüz, dokuztaş oyunu için kurumun beton olan herhangi bir alanını kiremit parçası ile çizmek ve dokuz adet kiremit parçası bulmak yeterlidir.

      Rengârenk misketler ile farklı oyunlar oynardık. Misketlere yatırılan harçlıklar ile misket borsası canlanır ve misketler sürekli olarak el değiştirirdi.  Misketler; ütmece, zehir, başaltı, çukur, üçgen gibi farklı kategorideki oyunlarla hareket kazanırdı. Müselles diye bir kelime duyanınız oldu mu? Müselles, sözlükte üçlü, üç parça, üç köşeli anlamlarındadır. Bizim misketler ile oynadığımız üçgen oyununa müselles diyen arkadaşlarımız da vardı. Kemik adını verdiğimiz misketler karaborsada üç beş misket karşılığında değiş tokuş edilirdi.

      Boş kibrit ve ilaç kutuları tren ve araba yapımında kullanılırdı. Ne kadar tasarrufluymuşuz, elimize geçen her şeyi defalarca kullanır ve eşyanın pestili çıkana kadar oyun malzemesi olarak değerlendirirdik.

      Aşık kemiği ile oynan oyunda yardımcı alet olarak sağlam bir de kemer kullanılırdı. Cezalı oyuncuyu dövmek için kullanılan kemerin havada her şaklamasıyla kahkahalar savrulurdu. Yuvanın arka bahçesinde duran çöp konteynırına atılan kemikler arasından seçilen aşık kemiğine hazine bulmuş gibi sevinirdik.

      Kımıldatmamaca ( kibrit çöpleri, sayı çubukları, fasulye ile oynanır) adlı oyun için pür dikkat kesilir eller ve gözler koordinesi ile çubuklar birbirine değdirilmeden alınmaya çalışılırdı. Arada şöyle konuşmalar geçer: “Oğlum, yemin içerim kıt değdi!”

      İzinli olarak köye gittiğimde köydeki arkadaşlarım ile şeker pancarından araba yapar, oynardık. Meralarda hayvan otlatırken kalan boş zamanlarda tarlalardan söktüğümüz şeker pancarlarını çakı ile şekillendirir ve hayalimizdeki yarış arabalarını ortaya çıkarırdık. Ayçiçeği sapından yaptığımız direksiyon ile de bu yarış arabalarıyla ralli turları düzenlerdik. Şeker pancarından geriye kalan artıkları da hayvanlar midesine indirirdi.

      Şimdilerde bir deterjan reklâmında “kirlenmek güzeldir” diye cümleler duyuyoruz. Kirlenmenin güzel ve öğretici olduğunu biz henüz çocukken keşfetmiştik. Dere kenarına yakın bir yerden getirdiğimiz kolay şekil alan killi toprak ile çamurdan evler, arabalar, heykeller yapardık. Kirlenmek o zaman hoş karşılanmadığından ya da bakıcı annelerin işine gelmediğinden çamurlu eller ve elbiselerimiz için paparayı yerdik.

      Çorap top, çorapların içine doldurulan gazete ve kırpıntılardan oluşturulur. Kurum içerisinde odalarda futbol oynamadan edilir mi? Belki de sürekli olarak bina içinde top oynamak yasak uyarılarına inat çorap ile futbol oynanırdı. Lastik topa nazaran çarptığında ses çıkarmadığı için sadece denetimlerde tespit edilir ve bu yüzden sürekli ihtar edilirdik. Çorap toplar plastik toplara nazaran daha güvenliydi çünkü cam, çerçeve kırılmaz eşyalara zarar verilmezdi.

      Çocuk dünyamızda zenginliği yaratmamız için bize gerekli olan ne kadar az şey varmış. Küçük ve birilerince –özellikle yetişkinlerce- önemsiz addedilen her şey çocuklar için büyük ve son derece değerli olabiliyor.

      Bu nedenle sokakta yürürken yerden çivi, kemik, kibrit kutusu, gazoz kapağı gibi nesneleri toplayan çocuklara “at onu, kaka ” demeyin!.. 
 


 

BİZE HAS OYUNLAR 5
BİZE HAS OYUNLAR 4
BİZE HAS OYUNLAR 3
BİZE HAS OYUNLAR 2
BİZE HAS OYUNLAR 1