Sosyal Hizmet Mesleği

Bilgiler
Yayınları
Araştırmalar
 


Sosyal Hizmet Alanları

Çocuk
Gençlik
Yaşlılık
Aile
Sosyal Sorunlar
Engeliler
Tıbbi Sosyal Hizmet


Kaynak Bilgiler

Bireysel Gelişim
Sosyoloji
Psikoloji
İnsan Hakları
İletişim Bilgisi

 

 

 

 

 
 



ANA SAYFA

SANAYİDE ÇOCUK İŞÇİLİĞİ

Ercüment ERBAY

Sosyal Hizmet Uzmanı
 

 

Çocuk işçiliği, farklı türleriyle eski tarihlerden beri toplumların sosyal, kültürel ve ekonomik yapıları içerisinde yer almıştır. Bu yazının konusu olan sanayide çocuk işçiliği ise sanayileşme öncesinde el zanaatkârlığı, sanayileşme sonrasında küçük sanayi ve büyük sanayi işletmelerinde yüzünü göstermiştir.

Sanayi sektörü, tarım kadar eski olmasa da çocuk işçilerin yer aldığı önemli bir alan durumundadır. Özellikle sanayi devrimi sonrası ülkelerdeki artan sanayileşme ve yüksek kâr elde etme arzusu, çocukların bu alanda kullanılmasına neden olmuştur.
Dünyada çalışan çocukların çalıştıkları sektörlere göre dağılımına bakıldığında; çocukların % 69’unun tarımda, % 22’sinin hizmet sektöründe, % 9’unun ise sanayi sektöründe çalıştığı görülmektedir (ILO Bildirgesinin İzlenmesi Çerçevesindeki Küresel Rapor, 2006: 8).

TUİK Hane Halkı Çocuk İşgücü Anketi verilerine göre ise Türkiye’de sanayide çalışan çocukların sayısı; 6-14 yaş arasında 50.000, 15-17 yaş arasında ise 221.000’dir (2006).

Sanayi içinde sınıflama yapmak gerekirse, büyük sanayi işletmelerinden ziyade küçük sanayi işletmeleri, çocuk işçilerin kullanıldığı yerler olmuştur. Bunun nedeni, denetimlerinin çok daha zor olmasıdır.

Kartal’a göre küçük sanayi işletmeleri, geleneksel sistemde bir işe başlama noktası ve mesleki bilgilerin öğrenilmesinde önemli bir yer olarak görülmektedir (1997: 91).

Ülkemizde küçük sanayi işletmeleri bağlamında çocukların, genellikle oto sanayide ve mobilyacılıkta çalıştığı düşünülmektedir. Bu yerlerde çocuklar, ağır koşullar altında para kazanma mücadelesi vermektedir. Sanayide çalışan tehlike altındaki bu çocukların fark edilmesi ise diğer sektörlerde çalışan çocuklara göre daha zordur. Sokakta çalışan bir çocuk toplumun daha fazla gözü önündedir ancak sanayi işletmeleri kendi içlerine kapalı ve çok fazla halka açık olmayan yerlerdir. Bu nedenle bu tür çocukların tespiti, sadece yasal denetimlerle mümkün olabilir.

Ülkemizde çocukların sanayide çırak olmaları, fazla bir toplumsal ve kültürel engelleme olmadan kabul edilmektedir. Çünkü bu çalışma “zanaat” edinme olarak değerlendirilmekte ve bu çocuklar “işçi” olarak görülmemektedir (Erder ve Lordoğlu, 1993: 12).

Sanayide çalışmanın çocuklar açısından tehlikeleri büyüktür. Yavuzer’e göre küçük sanayi işletmelerinde çocuklar; tornada, tezgâhta, makine başında çalışıyorlarsa, yaşları küçük, dikkatleri dağınık olduklarından her an iş kazasına uğrayabilirler (1994: 238).

Sanayide çalışma ile ilgili olarak güncel bir analiz yapmak gerekirse; sekiz yıllık eğitimin ardından sanayide çocuk işçiliğinin önemli derecede engellendiği düşünülmektedir. Çok sayıda işverenle yapılan görüşmelerde, temel eğitim nedeniyle sanayide çırak bulamadıklarından yakındıkları görülmüştür. Bununla birlikte merdiven altı işletmeler olarak tabir edilen yerleri ve denetimin yetersiz olduğu durumları da göz önüne alarak sanayide çocuk işçiliğinin sıfır noktasına geldiğini söylemek güçtür.

KAYNAKLAR

Erder, S. ve Lordoğlu, K. (1993) Geleneksel Çıraklıktan Çocuk Emeğine: Bir Alan Araştırması. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Çalışmaya İlişkin Temel Haklar ve İlkeler ILO Bildirgesinin İzlenmesi Çerçevesindeki Küresel Rapor (2006) Ankara: Uluslararası Çalışma Örgütü.

Kartal, C. (1997) Küçük İşletmelerde Çalışan Çocukların Sorunlarına Genel Bakış. Sanayi Bölgelerinde Çalışan Çocukların Sorunları. Ankara: TİSK Yayını.

TUİK Hane Halkı Çocuk İşgücü Anketi Sonuçları, www.tuik.gov.tr, 2006.

Yavuzer, H. (1994) Çocuk ve Suç. 7. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi.


--------------------------------------------------------------------------------

[1] Bu çalışma, yazarın “Çocukluğunda Çalışmış Yetişkinlerin Bu Çalışma Sürecini Nasıl Yorumladıkları ve Çocuk İşçiliğine Bakışları Üzerine Bir Araştırma” adlı Yüksek Lisans Tezi’nden derlenmiştir.

http://www.0-18.org yayınlanmıştır.
 

 



Editörler




Google
 

 


 


KURUMSAL VE BİREYSEL İŞ İLANLARI

 


 

SOSYAL MEDYA




 

 

Yasal Uyarı , Gizlilik Beyanı ve Künye

sosyalhizmetuzmani.org © Bütün hakları saklıdır.