Şiddetin Sessiz Mağdurları: Yaşlılar 

Sosyal Hizmet Uzmanı / Şadiye DÖNÜMCÜ
dosadoster@gmail.com 

Ana Sayfa
 
Aile Sorunları
Çocuk Refahı
Engelli
Gençlik
Sosyal Sorunlar
Tıbbi Sosyal Hizmet
Yaşlılık

Mesleki Bilgiler

SHU Araştırmaları
SHU İsim Listesi
SHU Yayınları
İnsan Hakları
Sosyal Siyaset
Sosyoloji
Söyleşiler
Psikoloji
 

 

 

 


Yaşlıların paraya el konulması, emekli aylığı gaspı, sözlü taciz, yoksun bırakması, tokatlama, dövme, cinsel taciz, tecavüz, aç bırakma gibi şiddet türleriyle başa çıkması için BM- Yaşlanma hedefleri doğrultusunda ulusal programlar hazırlanması gerekiyor. 
Önemli bir toplumsal sorun olan 'aile içi şiddet'ten en çok etkilenenler: Çocuklar, kadınlar ve adları pek zikredilmeyen yaşlılardır. 

Yaşlılara yönelik fiziksel, psikolojik, duygusal ve ekonomik yönlü ihmal, istismar ve şiddet, dünya üzerinde sosyal, ekonomik, etnik ve coğrafi bölge ayrımı bulunmaksızın her yerde var. 

"Kol kırılır, yen içinde kalır" sözüne sadık olmamız, yaşlılara yönelik şiddetin suç olarak algılanmaması, konuya ilişkin araştırmaların azlığı yüzünden bu şiddet türünün yaygınlığına ilişkin veriler sınırlı.

Sosyal Hizmet Uzmanı Taner Artan'ın, İstanbul ilinde huzurevine girmek üzere müracaat eden 113 yaşlı ve yakınları ile yaptığı ''Aile İçi Fiziksel Yaşlı İstismarı'' konulu araştırmaya (1996) göre; 

* Yaşlıların yüzde 25.66'sının fiziksel istismara maruz kalıyor,

* Büyük çoğunluğu tokat atma ve şiddetli dövülme ile cezalandırılıyor,

* İstismarcıların tamamına yakını akrabadan oluşuyor,

* İstismarcıların başında gelinler (yüzde 41.37) geliyor,

* Yaşlı yakınları (yüzde 86.72), yaşlılardan rahatsızlık duyuyor,

* Şiddet aile içinde (suç olması ve dışlanma korkusu ) tutulmak isteniyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (1979-1994) yaşlılara karşı işlenen suçların yüzde 60'ının ihmal, yüzde 15'inin fiziksel istismar olduğu kaynaklarda yer alıyor. 

Ekonomik şiddetten fiziksele 

Yaşlının parasına aile üyelerince el konulması, emekli aylığının gasp edilmesi, rızası dışında mal varlıklarının kullanılması (ekonomik), sözlü taciz, çeşitli olanaklardan yoksun bırakılması (duygusal=psikolojik), tokatlama-dövme, cinsel taciz, tecavüz, aç bırakma (fiziksel) şiddet örneği. 

Başkalarına bağımlı yaşamak zorunda kalanlar da potansiyel şiddet mağduru.

Başkalarının desteği ile yaşamını sürdürebilen yaşlının yardım alamaması, tek başına -kendi haline- bırakılması: ihmal türü -pasif- şiddettir. 

Şiddete maruz kalan yaşlıların en belirgin özelliği başkalarına bağımlı yaşamak zorunda kalmaları oluyor.

Zorunlu paylaşılan yaşam koşulları, ekonomik yetersizlik, yaşlıya bakan/ şiddet uygulayan kişinin psikolojik rahatsızlığı, ailenin şiddet öyküsü, yaşlının kişilik özellikleri (agressifliği, zedeleyici davranışları vb.) şiddeti arttırıcı rol oynuyor.

Zincirleme şiddet 

Şiddet, öğrenilir bir şey. Çocukluğunda babasından şiddet gören adamın, -çocukken babasından, annesinden, öğretmeninden bolca nasibini alan, sonra kocası tarafından dövülen kadının kayınpederine şiddet uygularken suç işlediğini bilmemesi doğal (mı?). 

Şiddet uygulanırken cinsiyet farkı gözetilmiyor. Yaşlı kadınlar, ayrımcı toplumsal tutumlar ile kadın haklarının anlaşılmamış olması ve uygulanmaması nedeniyle fiziksel ve psikolojik şiddet açısından daha fazla risk altında. Şiddetin sonuçlarından daha fazla etkilenen kadınların yoksul olmaları cinsel istismar riskini de arttırıyor.

Çoğu olguda, şiddeti uygulayan kişi, çaresiz ve tıkanmış olma hissiyle, büyük bir yük altında ezildiğini duyarak bu eylemi gerçekleştirdiğini söylüyor. Öte yandan şiddeti uygulayanın yaşı, alkol kullanması ve yaşlı ile iletişiminin kötü olması da şiddeti arttırıyor.

Yardım isteyemiyor 

Fiziksel istismara uğrayan yaşlıda, ekimoz, kırık-çıkık, yanık, sıyrık, kanama gibi fiziki bulgular ve psikolojik rahatsızlıklar görülür. Yaşlıda gözlenen korku genellikle bunamaya bağlı paranoya olarak düşünülür. 

İstismarın yaşlı kurbanlarının fiziksel / duygusal travmadan tam olarak kurtulamadıkları, travmadan duyulan utanç ve korkunun, yardım istemeyi engellediği biliniyor.

Yaşlıya yönelik şiddet nasıl önlenebilir? 

Yaşlıların istismardan korunma konusunda bilgilendirilmesi -farkındalık yaratılması-, istismar kurbanlarına -rehabilitasyon dahil- gerekli hizmetlerin verilmesi, toplum ve sağlık çalışanlarının konuya duyarlılığının arttırılması-bilinçlendirilmesi, istismarı önleyici yasal düzenlemeler yapılması, hükümet-hükümet dışı örgütlerin konuya ilişkin işbirliğine gitmesi önemli.

Ayrıca: Yaşlılara yönelik şiddetin tipi-nedenleri-doğası-yaygınlığı- önemi ve sonuçlarına ilişkin araştırmalar yap(tır)ılarak bulguların duyurulması ve yaşlıları ilgilendiren zararlı geleneksel uygulamaların ortadan kaldırılması da önemli. 

Birleşmiş Milletler "Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Yaşlılara Karşı Her Türlü İhmal, İstismar ve Şiddetin Ortadan Kaldırılması" hedeflerine ilişkin ulusal eylemlerin saptanarak yaşama geçirilmesi durumunda mağdurların, mağduriyetinin azalacağı kesin

BU YAZI BIANET  SİTESİNDE DE YAYINLANMAKTADIR.

 

 BİZE YAZIN
     Sosyal Hizmet Uzmanı Web Sitesi
     E-Posta : sosyalhizmetuzmanlari@gmail.com

   

© Copyright 2011
www.sosyalhizmetuzmani.org