Sosyal Hizmet Mesleği

Bilgiler
Yayınları
Araştırmalar
 


Sosyal Hizmet Alanları

Çocuk
Gençlik
Yaşlılık
Aile
Sosyal Sorunlar
Engeliler
Tıbbi Sosyal Hizmet


Kaynak Bilgiler

Bireysel Gelişim
Sosyoloji
Psikoloji
İnsan Hakları
İletişim Bilgisi

 

 

 

 

 
 



ANA SAYFA

Sosyal Refah Hizmetleri ve Mesleksel Beklentiler

Sosyal Hizmet Uzmanı Ali SONGÜL

 

1- Sosyal Hizmet Uzmanları, Ruh Sağlığı Ekibinin (Mental Health Team) bir üyesidir.

Bütün dünyada konsültasyon ekibinin bir üyesi olarak kabul edilmesine ve ülkemizde de her açıdan bu gereksinimin bilinmesine ve yetkili otoritelerce her fırsatta, ilgili her kongrede ve sempozyumda dile getirilmesine karşın, ruh sağlığı ekibi oluşturulurken ekipte Sosyal Hizmet Uzmanı yer almamaktadır. Yer alması sağlanmalıdır.

2- Dünya Sağlık Örgütünün Sağlık kavramı tanımında “bedensel, sosyal ve mental bakımdan tam bir iyi hali” olarak tanımlanıp, sağlığı üç boyutunun olmazsa olmazlığı vurgulanmıştır.
Sağlık hizmetleri sunumunda Psikososyal boyut dikkate alınmalıdır..Sosyal Servis Birimleri yoksa, tam bir sağlık hizmetinden sözedilemez.
3- Hasta ve hastalık durumunu oluşturan etmenlerin, hastanın morol ve sosyal çevresiyle, ilişki ve iletişimiyle, etkileşimlerinin sonuçlarıyla bağlantılı olduğu araştırma sonuçlarıyla da inkar edilemez hale gelmiştir.
Bu gerçekliğe rağmen, sağlık hizmetleri sunumunda hastanın ailesiyle, çevresiyle ve karşılaştığı duygusal ve sosyal sorunlarına yönelik sağlık kuruluşlarında danışmanlık hizmetleri yetersizdir. Bu konuda vatandaşın başvurabileceği bir birim ve merkez hastanelerde bulunmalıdır. Doğal olarak şu akla gelebilir, Psikiyatriste başvursun denebilir. İnsanlar sağlığını olumsuz etkileyen her türlü sosyal problemlerle ve çevresel engellerleri aşmak için psikiyatriste başvurma durumunda kalmamalıdır. Diğer ülkeler bu ihtiyaçları nasıl çözmekte; sağlık sisteminin bünyesinde Sosyal Hizmet Uzmanlarıyla Psikologlarla seanslı terapi ve danışmanlık hizmetleri verilerek çözmekte. Üstelik seans ücretleri sosyal güvenlik kapsamında karşılanmakta. Hal böyle iken sağlık sistemi içinde terapötik sosyal hizmet (tedavi edici sosyal hizmet veya sosyal çalışma) uygulamaları ve danışmanlık hizmetlerinin sağlık kurumlarında da verilmelidir? Elbette hastayı yalnızca doktor tedavi eder, ancak; psikolog, sosyal hizmet uzmanı, ruh sağlığı ekibinin birer üyesidir. Bu durumda tedavi edici, rehabilite edici, koruyucu, önleyici tıbbi sosyal hizmet veya sosyal çalışmaların sağlıktaki önemi vurgulanmalıdır. Çünkü; ABD’ de yıllar önce yapılmış araştırma sonuçları ortaya çıkarmıştır ki, bedensel açıdan iyileşmiş ve taburcu aşamasına gelmiş hastaların ancak %65’ i tıbbi sosyal hizmet desteği almadıkça tam bir iyilik haline kavuşamadıkları ortaya çıkarılmıştır. Hastalığı tetikleyen ruhsal ve sosyal etmenler giderilmedikçe tam bir sağlık durumu söz konusu olamamakta, öyleyse soru şu olabilir, sağlık hizmetleri bir bütünse ve hastalığı oluşturan etmenlerin tümü sağlığı etkiliyorsa ? ki öyle; sağlığı olumsuz etkileyen psikososyal sorunların giderilmesi gerekmez mi? Bu hizmetler için hastanelerde birimler, merkezler oluşturulmaz mı? Bence vakit geçirilmeden oluşturulmalıdır.

4- Hekim dışı uzman sağlık personeli olarak; fizyoterapistlerin, psikologların, sosyal hizmet uzmanlarının, diyetisyenlerin, çocuk gelişim uzmanlarının dünyanın bir çok ülkesinde meslek kanunları ve meslek birlilikleri ve meslek odaları vardır. Ülkemizde de Sosyal Hizmet Uzmanları Birliği, Sosyal Hizmet Uzmanları Odası gibi mesleksel oluşumların kurulması desteklenmelidir.
Liyakat kavramın korunması için AB’ nin bu alanla ilgili müktesebatı beklenmeden ve her türlü hazırlığın tamamlanmış olmasına karşın bu bilim ve disiplinlerin henüz meslek kanunları yoktur ?

5- Hekim dışı meslek unvanlı sağlık lisansiyerlerin farklı bir branş, bağımsız bir disiplin, bilim ve meslektir. Yardımcı sağlık personeli olarak kategorize edilmemesinde yarar vardır. Sosyal Hizimet Uzmanları, Sosyal Sağlık alanının birincil mesleğidir, Sosyal Refah Hizmetlerinin de temel mesleki unsurudur.
Oysa tüm bu adı geçen meslekler bağımsız bir bilim ve liyakatı oluşturuyor. Yardımcı sağlık personeli diye bir meslek litaratürde olmamasına karşın, bu ibarenin kullanıyor olması anlam bilim bakımından da aykırılıklar ve genellemeler taşımaktadır.

6- Ayrıca özel sektörün ihtiyaç duyduğu bu meslekleri kamuda yürüten hekim dışı unvan taşıyan sağlık lisansiyerlerine mesai haricinde özel sektör hizmetlerine katılarak sosyal sağlığa katkıda bulunmaları sağlanabilir.

7- İlkokul mezunu olan bir vatandaş eğer varsa mesleği ile ilgili isterse bireysel veya entegre hizmet için işyeri açabilmekte iken, Üniversite mezunu hatta daha üst eğitimi bulunan Psikolog, Sosyal Hizmet Uzmanları, Fizyoterapistler, Diyetisyenler, Çocuk Gelişim Uzmanları gibi sağlık lisansiyerlerine kendi ofislerini açmalarında hayatın kolaylaştırılması ve sorunlara çözüm bulunması açısından da yarar vardır. Bu tür hizmetlerden halk yoksun kalmamalıdır.

8- Gerek yetkilendirmelerdeki yetersizlik ve mevzuat’ dan kaynaklanan kurumsal görev tanımları ile akademik tanımlamalar arasındaki farklılıklar giderilerek, yeni mesleksel ve bilimsel gelişmeler dikkate alınarak görev tanımları güncelleştirilmelidir ki, bu alanda çalışmaların başlatıldığına ilişkin haberler memnuniyet vericidir. Çalışma alanlarındaki mesleki rolün, imajın ve saygınlığın artması mesleğe değer verilmesiyle orantılı artabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Mesleki statünün özlük haklarıyla da desteklenerek güçlendirilmesinde yarar vardır.

9- Birçok Avrupa ülkesinde ve ABD’ de Sosyal Hizmet Uzmanları artık Terapötik sosyal hizmet çalışmaları ile gençliğe, aileye ve topluma hizmet etme sürecine geçmişlerdir. Bu alanda çalışan Psikoterapist olarak sosyal çalışmacıların sayısı 2002 yılında 150 bini geçmişti. Bu sadece ABD( deki rakam.) Belçika da bu sayı 1995 de 32 bindi. Bu rakamın büyük bir çoğunluğu tedavi ve rehabilite edici sosyal çalışmalarda görev almaktadırlar. Ülkemizde münferit 8-10kişi dışında bu alanda çalışan sayısı bulunmamaktadır.Bu eğilim teşvik edilmelidir.
Sosyal Hizmet Uzmanlarının artık Terapötik sosyal hizmet çalışmaları ile gençliğe, aileye ve topluma hizmet etme sürecine süratle geçmesi sağlanmalıdır.

10-Son olarak,Belediyeler Gençlik Merkezleri açılmasına öncelik vermelidir. Kaybedecek zaman kalmamıştır. Sosyalleşmenin, normalleşmenin, kontrollü gözlem ve desteğin, gençlik rehabilitasyonunun, gelişmenin ve olumlu değişmenin, sağlıklı sportif ve sosyal etkinliklerin, kültürel ve sanatsal gelişimin merkezi olabilecek çocuk ve gençler için Belediyeler tarafından Gençlik Merkezleri kurulup yaygınlaştırılmalıdır.
Çocuk ve gençler, sokağın insafına, kendi kaderine terk edilmemelidir. Buna kimsenin hakkı yoktur. Bu tür sosyal projelerin ertelenmesi gecikmesi bu günkü gençliğin kaybıdır. Tüm il ve ilçelerde, her semtte gençlik merkezleri kurulmalı ve mevcutlara işlevselli kazandıracak şekilde hizmetler şekillenmelidir.
Sosyal Hizmet Uzmanları, sosyal yaşamda ilişki ve iletişimin sağlıklı gelişmesinin, uyumlu bir özgürlüğün, çocuk ve gençlik ufkunun açılmasının, kişi ve kurumların aydınlatılmasının, idealist bir gençlik yetiştirilmesinin, özürlüye, yaşlıya, hastaya saygının, yoksula, yoksuna yardımın, çocukların yüksek yararının korunarak yapılan mesleksel yaklaşımın, psikososyal sağlığın, toplumcu katkı ve katılımların, gönüllülük çalışmalarının, hoşgörü kültürü ve empatinin, toplumsal kalkınmanın ve gelişmenin, sosyal adaletin, sosyal devlet olma ilkesinin, çaresizlik yaşayanların, destek ve danışma gereksinimi duyan bireylerin, halka dönük sosyal politika ve projelerin, sosyal aktivitelerin, aydınlanmanın, sağlıklı yönlendirme hizmetlerinin, ruh sağlığı ekip hizmetlerinin, insani ve sosyal ilişkilerde yaşanan çatışmaların çözümlenmesinin, nitelikli yaşam kalitesinin geliştirilmesinin, bilim temelli yararcıl sanatların gelişmesinin vazgeçilmez unsurlarıdır.
Bu yönleriyle, Sosyal Hizmet Uzmanlığı gibi bir yardım ve destek branşının yer almadığı ilgili alanlarda sağlıklı bir gelişmeden, yeterli hizmet sunumundan, hedeflere ulaşılmasından, sağlıklı değerlendirme ve planlamadan, uygulamalı bir bilimsel yaklaşımdan bana göre söz edilemez. Bu uygulamalı bilim ve disiplinin temeli Sosyal Hizmet Uzmanlığı yaklaşımıyla, felsefesiyle ve teknikleriyle diğer meslekler tarafından yeri doldurulamayacak bir perspektife sahiptir.Mesleki bakışın farklılıkları mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Sosyal Hizmet Uzmanının olaylara, olgulara ve sistemlere bakışı ve yaklaşımı farklıdır. Doğası gereği farklı olmak zorundadır. Kalıplaşmış-Saplantılı davranış ve yargılardan, esnek ve gelişimci veya gelişmiş insan tipini öngörür. İnsancıl boyut, insan sevgisine ve yaşamına saygıyı gerektirir. Yapılmakta olan bir çok sosyal projenin ve uygulamanın temel yanlışı hizmetlerin diğer yakın mesleklere havale ediliyor olmasından kaynaklanmaktadır. Oysa bu meslek, bilimsel akılcı yaşam biçimlerini içerecek kutsallıkta farklılıkları, tarihsel temelleri olan bir bakışı gerektirir ki bu bakış yalnızca bu mesleğin eğitimini alan mesleği özümsemiş, özde yardım ve destek çalışmaları içinde bulunan profesyonel yaklaşımlar sergileyen ve içinde yaşadığı toplum için gerektiğinde endişelenen ve sosyal sorunlar için çözüm önermeyi becerebilen sosyal hizmet uzmanlarını gerektirir ve esasen bu makale ile benim yaptığımda budur. Aksaklıkların, çarpıklıkların, engellerin, gerçek sosyal gereksinmelerin dışında yapılan yanlışların, duygusal ve sosyal sorunların, adaletsizliğin ve hoşgörüsüzlüğün görüldüğü her yerde sosyal hizmet uzmanları çözüm için devreye girmelidir. Sosyal Hizmet Uzmanları, Sosyal Refahın sağlanmasının teminatıdır. Mesleğin farklı felsefesinden biri de budur. Diğer mesleklerin böyle bir amacı, bu düzeyde bulunmamaktadır. Öyleyse, akılcılığın ve bilimselliğin gereği insana yönelik hizmetlerin her formunda ve aşamasında sosyal hizmet uzmanları etkin olarak yer alabilmeli ve bu yer almanın koşulları daha çok geciktirilmeden hazırlanmalıdır. İnsanımıza bu hizmetler lüks görülmemelidir.

(Bu yazı milliyet blog sayfalarında yayınlanmaktadır)

 



Editörler




Google
 

 


 


KURUMSAL VE BİREYSEL İŞ İLANLARI

 


 

SOSYAL MEDYA




 

 

Yasal Uyarı , Gizlilik Beyanı ve Künye

sosyalhizmetuzmani.org © Bütün hakları saklıdır.